Nieuws

26-10-2017

Column

Leiden, Texas

Ik denk dat ik een jaar of zeven was toen ik voor het eerst van mijn leven in een bioscoop kwam. Ik woonde in Leiden dat in het centrum een klein, groezelig theater had waar op woensdagmiddag een film voor kinderen werd vertoond. Films van Laurel and Hardy. In mijn herinnering verbeeld ik mij dat m’n vriendjes er vooral kwamen om in het donker te klieren, te schreeuwen en vooral te gooien met popcorn. Het liefst naar meisjes. Maar wat ik zeker weet is dat ik toen en daar gegrepen werd door bewegend beeld. “Een film is een verhaal in plaatjes. Een verhaal in praatjes noemen we radio”, leerde ik later op de filmschool. En de oude zwart-wit films zijn daar inderdaad een treffend voorbeeld van. Ik keek gefascineerd naar dat enorme scherm, het geluid stond idioot hard, maar mijn ogen werden gegrepen door de verhalen met die twee mannen. Waar enorm om gelachen werd door iedereen. Tussen het schreeuwen en gooien door dan natuurlijk.

Een jaar later kregen wij thuis televisie en ik begon verhaaltjes te schrijven. In de keuken terwijl mijn moeder eten kookte, de tafel dekte of iets met de was deed, verzon ik verhalen aan een klein, houten tafeltje dicht bij het keukenraam. En als ik geld had gespaard ging ik naar de bioscoop. Het maakte eigenlijk niet uit welke film er draaide. Iedere film was een verhaal dat verteld werd, dat ooit verzonnen was. En ik vond het prachtig.

In mijn pubertijd bleef ik gek op verhalen schrijven en ik bleef er iedereen, altijd mee bestoken. Altijd in discussie, altijd op de barricades. Een grote mond omdat ik dacht ik het allemaal wel wist. Ik wist namelijk het echte verhaal, dus ze moesten gewoon naar mij luisteren! Dan kwam het allemaal wel goed. Maar ik werd van school gestuurd. En na een jaar op die school, werd ik ook daar weer vanaf gestuurd.

Het voordeel van een andere school was in ieder geval dat je in de buurt van een andere bioscoop kwam. Waar weer andere films werden vertoond. Dus tijdens bepaalde lessen zat ik vaker in de film dan in de les. Ik maakte mijzelf in ieder geval wijs dat ik daar meer leerde dan op school en na mijn derde middelbare school, waar ik uiteindelijk toch een diploma heb gehaald, ging ik studeren. Ik woonde in een oud hotel met andere studenten midden in het centrum. Vlakbij een bioscoop. Een van de vele. Dealtjes op de groentemarkt, met de bakker en veel lege flessen verzamelen zorgden er voor dat ik een paar keer per week een film kon zien. Ooit ben ik weggelopen tijdens een film. Purple Rain van Prince. De muziek was geweldig, maar de bioscoop zat vol met schreeuwende jongens en vooral meisjes. Die meer oog voor elkaar dan voor de film hadden en bovendien onophoudelijk met popcorn bleven gooien. Dat had ik al eens eerder beleefd en halverwege de film ben ik naar huis gegaan. Prince blijft een held, zijn muziek betoverend, maar de film die ik jaren later natuurlijk helemaal heb gezien is toch behoorlijk slecht. Geweldige muziek, slecht verhaal.

In datzelfde jaar kwam er een film uit die ik drie keer in een week heb gezien. Ademloos heb ik gekeken naar de beelden, de acteurs, maar ik werd volledig gegrepen door het verhaal. Een man, een vrouw, een kind. Uit elkaar gedreven door verdriet. Elkaar jaren niet meer gezien. De man en het jongetje worden herenigd en gaan samen op zoek naar de moeder.

Harry Dean Stanton, de vader in het verhaal is in september dit jaar overleden. Een acteur met een melancholische triestigheid, een afstandelijkheid die je wilt begrijpen, maar waarvan je bij voorbaat weet dat je er nooit zult komen. Die in de film Paris, Texas mijn absolute held werd, niet in de laatste plaats door de laatste scene van de film, hoewel de opening scene inmiddels iconisch is geworden. Geweldige muziek, absoluut. Wat een acteurs, inderdaad. Maar wat een verhaal, overweldigend!

Waar ik als klein jongetje over had geschreven gebeurde. Maar gebeurde ook in die film die zomaar op mijn pad kwam, op een verloren dinsdagavond. Ik had namelijk niet lang daarvoor als negentien jarige jongen mijn natuurlijke moeder weer gevonden. En zoals het jongetje in de film uiteindelijk weer bij zijn moeder komt, zo ontmoette ik mijn moeder na lang zoeken ergens in weer een andere, grote stad. Van de vader hebben we beide daarna nooit meer wat gehoord.

Ernst van Rossen

Vrijdag 17 november om 22:00 uur draait de film Paris, Texas in De Kraak.